Sylwia Maziarczuk

Dnia 25 marca 2014 r. na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa nt. „Rodzina drogą Kościoła”. Konferencję zorganizowało Koło Naukowe Kanonistów KUL.

 

Obrady poprzedziła Msza św. w Kościele Akademickim. Prezes Koła Naukowego Kanonistów KUL – Magdalena Tuszyńska, przywitała wszystkich uczestników. Otwarcia konferencji dokonał ks. dr hab. Piotr Stanisz, prof. KUL Dziekan WPPKiA KUL, który zauważył, że problematyka obrad dotycząca rodziny jest odpowiedzią na potrzeby współczesnych czasów. Przypomniał, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. chroni małżeństwo i rodzinę. Dziekan stwierdził, iż małżeństwo jest nie tylko drogą Kościoła, ale także całych społeczeństw. Prof. Stanisz zwrócił uwagę na aktywność Koła Naukowego Kanonistów KUL i wyraził wdzięczność za inicjatywę zorganizowania tego spotkania naukowego, a uczestnikom życzył owocnych obrad.

Konferencja składała się z dwóch sesji. W każdej wygłoszono dwa referaty.

Pierwszej sesji przewodniczył ks. dr hab. Mirosław Sitarz, prof. KUL. Referat nt. Tożsamość i posłannictwo rodziny – refleksja filozoficzno-teologiczna wygłosił ks. dr Jarosław Jęczeń. Prelegent wyjaśnił, że tytuł wystąpienia został zaczerpnięty z adhortacji apostolskiej Familiaris consortio. Podkreślił, że zadania rodziny wynikają z samej jej istoty. Tożsamość wspólnoty rodziny jest dziś w wielkim kryzysie. Autor wystąpienia nawiązał do nauczania Jana Pawła II, zgodnie z którym stosunek do prawdy stanowi o człowieczeństwie, natomiast odkrywanie prawdy dokonuje się w rodzinie. Tam kształtuje się obraz samego siebie i powołanie do miłości. W rodzinie są dobra, które pozwalają człowiekowi się rozwijać. Prelegent zwrócił uwagę na to, że człowiek jest w stanie postępować zgodnie z prawdą po otrzymaniu niezbędnej formacji. W sytuacji, gdy młodzi ludzie mają źle przekazany obraz małżeństwa i rodziny nie czują wyrzutów sumienia podczas postępowania niezgodnego z nauką Kościoła. Autor przypomniał, iż prawda jest imperatywem naszego postępowania i wyswobadza nas, a wolność człowieka realizuje się poprzez podporządkowanie się prawdzie.

Kolejny referat w tej sesji wygłosił ks. dr Mirosław Brzeziński nt. Karta Praw Rodziny – znaczenie i aktualność 30 lat później. Prelegent wyjaśnił, że Karta Praw Rodziny została opracowana przez Stolicę Apostolską na zlecenie Synodu Biskupów, który odbył się w Rzymie w 1980 r. i był poświęcony „Zadaniom chrześcijańskiej rodziny we współczesnym świecie”. Autor przypomniał, że Kościół zajmuje się rodziną, gdyż dobro człowieka, społeczeństwa i samego Kościoła związane jest z rodziną. Wskazał, że rodzina jest podmiotem prawa, ponieważ jako wspólnota osób ma swoje prawa, które powinny być chronione. Prelegent wymienił adresatów Katy Praw Rodziny, którymi są: rządy, międzynarodowe organizacje, rodziny, mężczyźni i kobiety, a także wszyscy członkowie Kościoła i instytucje kościelne. Celem dokumentu jest ukazanie podstawowych praw, które są potrzebne rodzinie. Wszelkie prawa realizują się w rodzinie i dlatego wymagają ochrony. Autor wystąpienia zwrócił uwagę na aktualność Karty, gdyż zawiera ona wyzwania wobec: człowieka, rodziny
i społeczeństwa. Prelegent przeanalizował szczegółowo wyzwania dla rodziny, do których zaliczył: 1) kryzys tożsamości rodziny i kryzys kulturowy; 2) indywidualizm; 3) wykluczenie społeczne; 4) dobro wspólne i solidarność społeczna; 5) niebezpieczeństwo konsumpcjonizmu; 6) obojętność religijną i sekularyzację.

Po wystąpieniach odbyła się dyskusja, w której głos zabrali: ks. dr hab. Leszek Adamowicz, prof. KUL, dr Anna Słowikowska, dr M. Brzeziński.

Drugą sesję prowadził ks. dr hab. Ambroży Skorupa, prof. KUL. Pierwszy referat wygłosiła dr hab. Elżbieta Szczot nt. Prawa rodziny według Kodeksu Prawa Kanonicznego. Prelegentka podkreśliła, że rodzina jest instytucją naturalną i prawa rodziny przysługują jej na mocy prawa naturalnego. W Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. nie ma tytułu „prawo rodzinne”, ale kanony odnoszące się do rodziny są rozproszone w wielu księgach. Prawodawca nie zawarł definicji rodziny, jednakże pojęcie familia występuje w KPK/83 w 17 kanonach. Autorka w swoim wystąpieniu wymieniła istotne elementy z punktu widzenia kanonistyki składające się na pojęcie rodziny. Podkreśliła, że pierwszym etapem powstania rodziny jest małżeństwo. Drugim elementem określającym rodzinę jest życie dwóch pokoleń razem – wspólnota życia. Kolejnym elementem jest związek wychowawczy między rodzicami a dziećmi. Czwarty element stanowi chrześcijański charakter rodziny. Ostatnim kryterium określającym rodzinę jest jej trwałość, która kończy się wraz ze śmiercią rodziców lub dzieci. Prelegentka odniosła się do ochrony wiary
w małżeństwie i rodzinie, a także zwróciła uwagę na prawa przysługujące dzieciom.

Ostatni referat pt. wygłosił ks. dr Krzysztof Kwiatkowski nt. Przedsynodalna ankieta papieża Franciszka. Prelegent przypomniał, że papież Franciszek ogłosił III Zgromadzenie Nadzwyczajne Synodu Biskupów. Ten pierwszy Synod obecnego pontyfikatu odbędzie się od 5 do 19 października 2014 r. pod tytułem „Wyzwania duszpasterskie związane z rodziną w kontekście ewangelizacji”. W ramach przygotowania do Synodu, do konferencji biskupów na całym świecie została wysłana ankieta zawierająca 39 pytań, które zostały ujęte w 9 grup tematycznych. Biskupi danych diecezji mieli zebrać odpowiedzi na pytania zawarte w dokumencie i przesłać je do Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski. Pytania w ankiecie były związane z rodziną chrześcijańską, małżeństwem, problemami i wyzwaniami, które stoją przed Kościołem w tym obszarze. Autor wystąpienia podał iż ankieta nie jest całkiem nową inicjatywą, gdyż tego rodzaju kwestionariusze przed Synodem były już w przeszłości rozsyłane. Prelegent przeanalizował pytania zawarte w ankiecie, a także scharakteryzował metody opracowywania kwestionariusza w różnych diecezjach. Na zakończenie podkreślił, że nie można podać oficjalnych wyników ankiety.

Po zakończeniu drugiej sesji odbyła się dyskusja, w której uczestniczyli: prof. L. Adamowicz, ks. T. Kwiecień, dr M. Brzeziński.

Zamknięcia konferencji dokonał prof. L. Adamowicz, który pogratulował organizatorom wyboru tematu tego wydarzenia naukowego. Podziękował prelegentom i wszystkim uczestnikom za udział w konferencji.