Sylwia Maziarczuk*

 

Już od najdawniejszych czasów wierni gromadzili się w celu realizacji wielu zadań[1]. Sens istnienia stowarzyszeń ma swój fundament w misji Kościoła, mającej na celu prowadzenie wszystkich wiernych do jedności poprzez budowanie Ciała Chrystusowego[2]. Stowarzyszenia ukazywały pragnienie wiernych, aby między ich życiem a wiarą występowała łączność[3].

Prawodawca kościelny uregulował problematykę stowarzyszeń w obowiązującym Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r.[4] Jednak uprawnienia wiernych przynależących do stowarzyszenia są zróżnicowane w zależności od jego rodzaju. Ze względu na specyfikę stowarzyszeń prywatnych w Kościele, które nie mogą podejmować działań w imieniu Kościoła, a powstają z inicjatywy samych wiernych, została wiernym przyznana przez prawodawcę autonomia w zakresie zarządzania i kierowania tymi stowarzyszeniami.

Przedmiotem opracowania będzie wskazanie i przeanalizowanie obszarów autonomii wiernych, które zostały przyznane przez prawodawcę w stowarzyszeniach prywatnych.

Natalia Materna*

 

Wprowadzenie

Elektroniczna dokumentacja medyczna (dalej: EDM) jest przejawem obecnie postępującej informatyzacji systemu ochrony zdrowia. Ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia[1] nakłada na placówki ochrony zdrowia obowiązek prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej od dnia 1 sierpnia 2014 r. Jednakże z projektu założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta[2] wynika, iż Ministerstwo Zdrowia zamierza odłożyć w czasie powszechną informatyzację ochrony zdrowia.Niemniej prace legislacyjne nad późniejszym wdrożeniem sytemu do dziś nie wyszły poza fazę prac nad projektem założeń mimo, iż do wejścia w życie obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w formie elektronicznej pozostały jedynie trzy miesiące. Dlatego też w dniu 30 kwietnia 2014 r. Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej zwrócił się z prośbą do Ministra Zdrowia o niezwłoczne zintensyfikowanie prac legislacyjnych dotyczącychobowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej[3].

Zbigniew Jaworski*

 

Wstęp

Wolność religijna stanowi podstawową wartość, która wynika z godności osoby ludzkiej oraz jest prawem wpisanym
w naturę człowieka. Wolność ta nie podlega demokratycznemu prawu głosowania, lecz prawu uznania. Wolność religijna polega na wolności od przymusu, czy to jednostki, czy społeczności, aby każdy mógł postępować zgodnie ze swoim sumieniem[1]. W różnych okresach historycznych, wolności religijna była różnie pojmowana i respektowana. Prawo do wolności religijnej zakorzenione w godności osoby poznajemy poprzez objawione słowo Boże i przez rozum ludzki[2]. Podejmując tematykę wolności religijnej zarówno jako wartości, jak i prawa należy uwzględnić specyfikę miejsca oraz religię. Pierwszym aktem normatywnym,
w kwestii wolności religijnej, wydanym dla basenu Morza Śródziemnego, a ściślej dla Cesarstwa Rzymskiego na początku IV w. jest Edykt mediolański. Niektórzy autorzy, zwłaszcza historycy, nazywają go edyktem tolerancyjnym lub konwencją mediolańską[3], a inni szczególnie prawnicy, nie uznają edyktu jedynie za tolerancyjny, lecz za uniwersalny, na zasadzie wolnego wyboru religii oraz równości chrześcijaństwa z innymi religiami[4], a nie tylko jej tolerowania. Tekst źródłowy Edyktu mediolańskiego wskazuje raczej na jego charakter uniwersalny, a nie tylko tolerancyjny[5].

Rocznica 1700-lecia wydania edyktu mediolańskiego stanowi podstawową, obok innych causa scribendi tego artykułu, który składa się z trzech punktów, uzupełnionych wstępem
i zakończeniem.

Ten, Który wszczepił w człowieka prawo do zrzeszania się, Który nieustannie budzi poczucie odpowiedzialności za drugiego człowieka, za Uczelnię, za Naród, za Ojczyznę, obudzi także i dzisiaj wiele serc z kultu przeciętności, z beznadziei i wzbudzi radość i odwagę do pod­jęcia służby potrzebującemu człowiekowi, Bogu i Ojczyźnie[1]. Ks. prof. Stanisław Wilk, Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, podczas pierwszego Zjazdu Absolwentów Wydziału Prawa KUL powiedział: „(…) w dzisiejszych czasach, bardziej niż kiedykolwiek, potrzeba ludzi prawego sumienia – bo ideą Uni­wer­sy­te­tu jest kształcić całego człowieka: intelekt – serce – sumienie. (…) tylko ludzie dobrze ukształtowani, z głęboko zakorzenionymi norma­mi i wartościami, mogą odpowiedzialnie pełnić powierzone im funk­cje i właściwie kierować losami Ojczyzny”[2].

W 2016 r. Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Pra­wa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego obchodzi 10-lecie swo­je­go istnienia. Dlatego też w niniejszym artykule będą ukazane w pier­wszej kolejności okoliczności powstania Stowarzyszenia Absolwen­tów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Następ­nie zostaną scharakteryzowane struktura, cele i bieżąca działalność Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Kato­lic­kiego Uniwersytetu Lubelskiego.

1. Geneza Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uni­wersytetu Lubelskiego (Societas Alumnorum Facultatis Iuris Catholicae Universitatis Lublinensis) powstało z inicjatywy Dziekanów Wydziału: ks. prof. Józefa Krukowskiego oraz ks. prof. Antoniego Dębińskiego, którzy w maju 2005 r. powołali zespół mający za zadanie opracować statut Stowarzyszenia (do swego grona dołączyli dr. hab. Piotra Pogo­nowskiego, dr Małgorzatę Gagoś i ks. dr. Mirosława Sitarza)[3]. Rektor S. Wilk zaproponował, aby do statutu SAWP KUL wprowadzić prze­pis o możliwości jego przyłączenia do powstającego ogólnouniwer­sy­teckiego Stowarzyszenia Absolwentów KUL, mającego stać się w przyszłości federacją stowarzyszeń absolwentów poszczególnych wydziałów KUL. Dnia 7 kwietnia 2006 r., na podstawie postano­wie­nia Sądu Rejonowego w Lublinie, zostało zarejestrowane Stowarzy­szenie[4]. W dniu 20 maja 2006 r., podczas I Walnego Zebrania Człon­ków Stowarzyszenia został wybrany jego Zarząd[5] i Komisja Rewi­zyj­na[6].

W 2009 r. Zarząd Stowarzyszenia zaproponował zmianę Statutu[7]. Dotychczasowa nazwa („Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Pra­wa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego”) została zastąpiona przez „Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolic­kiego Uniwersytetu Lubelskiego” (Societas Alumnorum et Amicorum Fa­cultatis Iuris Catholicae Universitatis Lublinensis). W konsekwencji dodano do art. 5 § 1, że członkami Stowarzyszenia mogą być – poza ab­sol­wentami prawa, prawa kanonicznego i administracji – także absol­wenci europeistyki oraz „przyjaciele Wydziału, którzy są zaintere­so­wani realizacją celów statutowych Stowarzyszenia”. Ponadto, do art. 10 został dołączony § 4, zgodnie z którym „Przewodniczący Stowa­rzyszenia po ukończeniu kadencji zostaje honorowym Przewod­ni­czą­cym, i może uczestniczyć w posiedzeniach Zarządu Stowarzyszenia z prawem głosu”[8].

2. Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Od 2009 r. Stowarzyszenie działa pod nazwą Stowarzyszenie Ab­solwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, zastępowaną nazwą „Stowarzyszenie” lub „SAWP KUL” (Statut, art. 1 § 1).

2.1. Członkowie

Aktualnie SAWP KUL zrzesza 355 członków – Absolwentów i Przyjaciół, krajowych i zagranicznych – zainteresowanych promo­wa­niem Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Kato­lic­kiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, integracją absol­wen­tów oraz działaniem na rzecz doskonalenia Wydziału. Stowarzyszenie składa się z członków zwyczajnych i honorowych (Statut, art. 4). Członkiem zwyczajnym może być osoba fizyczna, która ukończyła studia w zakresie nauk prawnych, tj. prawa, prawa kanonicznego, ad­ministracji i europeistyki, w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, a także przyjaciele Wydziału, którzy są zainteresowani rea­li­zacją celów statutowych Stowarzyszenia (Statut, art. 5 § 1)[9]. Walne Zebranie, na wniosek Zarządu, nadaje godność członka honorowego osobie zasłużonej dla Stowarzyszenia (Statut, art. 6 § 1). 

2.2. Władze

Organami Stowarzyszenia są: Walne Zebranie, Zarząd i Komisja Rewizyjna (Statut, art. 7 § 1)[10]. Walne Zebranie tworzą członkowie zwyczajni i honorowi (Statut, art. 8 § 1)[11]. Aktualny Zarząd i Komisja Rewizyjna, zostały wybrane przez Walne Zebranie 19 grudnia 2015 r. w następującym składzie: ks. dr hab. Mirosław Sitarz, prof. KUL – przewodniczący; dr h.c. Zbigniew Wojciechowski – wice­prze­wodniczący; mec. Tadeusz Flis – sekretarz; dr Paweł Zając – skar­b­nik; dr hab. Waldemar Bednaruk, prof. KUL, dr Małgorzata Makar­ska i ks. dr hab. Piotr Stanisz, prof. KUL – członkowie. W skład Ko­misji Rewizyjnej zostali wybrani: ks. kmdr dr Zbigniew Jaworski – przewodniczący; dr hab. Marzena Toumi; mgr Tomasz J. Sto­larczyk[12].

2.3. Cele

Celami Stowarzyszenia są: 1) integrowanie i promowanie absol­wentów Wydziału Prawa KUL; 2) wszechstronne wspieranie macie­rzystego Wydziału Prawa KUL; 3) cele edukacyjne, naukowe, in­for­macyjne i popularyzacyjne, w szczególności rozwój i upowszech­nia­nie nauki prawa i kultury prawniczej, zgodnie z zasadą „Deo et Pat­riae”, m.in. poprzez organizowanie i prowadzenie różnego rodzaju szkoleń, wykładów, odczytów, konferencji i kursów (Statut, art. 3 § 1). Jakość procesu integracji osób zależy od jakości odczytania przez ro­zum ludzki porządku stworzonego przez Boga jako najwyższego Pra­wodawcy. Dlatego też zachodzi konieczność systematycznej refleksji intelektu nad prawdą o relacjach międzyludzkich. Wyżej wskazane ce­le wzajemnie się uzupełniają, a ich konkretyzacja zależy od woli wszystkich członków Stowarzyszenia[13].

Cele SAWP KUL mogą być osiągane poprzez: wspieranie kon­tak­tów między absolwentami Wydziału Prawa KUL; współpracę z rek­to­rem KUL i dziekanem Wydziału Prawa KUL; organizowanie spotkań koleżeńskich, sympozjów i innych form pogłębiania wiedzy praw­ni­czej; współpracę z absolwentami innych wydziałów prawa uczelni krajowych i zagranicznych; współpracę z instytucjami państwowymi i kościelnymi; wszechstronne wspomaganie działalności statutowej KUL; fundowanie stypendiów dla studentów; współpracę z uczel­nia­mi wyższymi oraz innymi partnerami na poziomie międzyregio­nal­nym oraz regionalnym; prowadzenie wydawnictwa i publikacji; repre­zentowanie środowiska prawniczego i opiniowanie aktów prawnych (Statut, art. 3 § 2).

2.4. Działalność Stowarzyszenia

W ciągu 10 lat istnienia, Stowarzyszenie – realizując cele statutowe – podejmuje inicjatywy o charakterze naukowym i popularyzacyjnym, w szczególności poprzez: 1) wydawanie „Biuletynu SAWP KUL”; 2) organizowanie konferencji naukowych; 3) organizowanie kursu przygotowującego do egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze; 4) sporządzanie opinii prawnych.

2.4.1. Wydawanie „Biuletynu Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego”

Od 2006 r. Stowarzyszenie (od 2012 r. we współpracy z Katedrą Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL) wydaje „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego”. W półroczniku publiko­wa­ne są opracowania naukowe z całego zakresu nauk prawnych, a także akta Stowarzyszenia oraz sprawozdania z wydarzeń naukowych o za­sięgu międzynarodowym, krajowym i lokalnym. Periodyk otrzymał wysoką ocenę i uzyskał 10 pkt w wykazie czasopism naukowych ogłoszonym komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 gru­dnia 2015 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych wraz z liczbą pun­któw przy­znawanych za publikację w tych czasopismach[14]. „Biuletyn SAWP KUL” po­zytywnie przeszedł proces ewaluacji IC Journals Master List 2015, której wynikiem jest przyznanie wskaźnika ICV – 64,73 (Index Co­pernicus Value). Półrocznik jest indeksowany w ERIH PLUS (The European Reference Index for the Humanities and the Social Scien­ces). Ponadto, streszczenia zamieszczonych w „Biuletynie” opra­co­wań są dostępne on line w międzynarodowej bazie danych CEJSH (The Central European Journal of Social Sciences and Humanities).

2.4.2. Organizacja konferencji naukowych

Stowarzyszenie, realizując cele statutowe (art. 3 § 2 pkt c), zor­ga­ni­zowało lub współorganizowało 23 konferencje naukowe, o zasięgu międzynarodowym, krajowym i lokalnym:

Pierwsze Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL, Lublin, 20 maja 2006 r.); Drugie Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Pra­wa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL, Lublin, 16 grudnia 2006 r.); Konfe­rencja Naukowa „Przyszłość Unii Europejskiej – Przyszłość Europy” po­łączona z Walnym Zebraniem Członków Stowarzyszenia Absolwentów Wy­dzia­łu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL, Lublin, 29 września 2007 r. Orga­ni­zatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Kato­lickie­go Uniwersytetu Lubelskiego); Walne Zebranie Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Kato­lickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL, Lublin, 12 wrze­śnia 2008 r.); Konferencja „Wprowadzenie Euro w Polsce – problematyka praw­na” (KUL, Lublin, 23 maja 2009 r. Organizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Dziekan Wydziału Pra­wa, Prawa Kanonicznego i Admi­nistracji KUL); Walne Zebranie Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Ka­tolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL, Lublin, 26 września 2009 r.); Kon­fe­ren­cja Naukowa i spotkanie opłatkowe Sto­warzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa KUL (KUL, Lublin, 16 stycznia 2010 r. Organizatorzy: Stowa­rzysze­nie Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL); Konferencja Naukowa „Modele edukacji prawników. Doświadczenia i perspektywy” połączona z Walnym Zebraniem Stowa­rzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL (KUL, Lublin, 23 paź­dziernika 2010 r. Orga­ni­zatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydzia­łu Prawa KUL, Insty­tut na rzecz Państwa Prawa); Konferencja Naukowa i spotka­nie opłatkowe Sto­warzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL (KUL, Lublin, 8 stycznia 2011 r. Organizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Kon­stytucyjnego KUL); Konferencja Naukowa „Technologie informatyczne w sądow­nictwie – doświadczenia i perspektywy” połączona z Walnym Zebraniem Sto­wa­rzy­szenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL (KUL, Lublin, 19 listopada 2011 r. Organizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Pra­wa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL, Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie); Konferencja Naukowa „Życie i działalność Profesorów Katolickiego Uni­wersytetu Lubelskiego Romana Longchamps de Bérier i Zdzisława Papier­kow­skiego” oraz spotkanie opłatkowe Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa KUL (KUL, Lublin, 14 stycznia 2012 r. Organizatorzy: Stowa­rzy­szenie Absolwentów i Przy­ja­ciół Wydziału Prawa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konsty­tu­cyj­nego KUL); Konferencja Naukowa „Infor­ma­tyzacja w sądownictwie – doświad­cze­nia i perspektywy”, Wyższa Szkoła Za­rzą­dzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie (Warszawa, 16 kwietnia 2012 r. Organizatorzy: Wyższa Szkoła Za­rzą­dzania i Prawa im. Heleny Chod­kowskiej w Warszawie, Stowarzyszenie Absol­wen­tów i Przyjaciół Wydziału Pra­wa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL); Konferencja Naukowa „Drogi kariery prawniczej absol­wentów Wydziału Prawa KUL” połączona z Walnym Zebraniem Stowarzyszenia Absolwentów i Przy­jaciół Wydziału Prawa KUL (KUL, Lublin, 10 listopada 2012 r. Organizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Katedra Ko­ścielnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL); Konferencja Naukowa i spotkanie opłatkowe Członków i Przyjaciół Stowarzyszenia Absol­wen­tów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL (KUL, Lublin, 19 stycznia 2013 r. Orga­ni­za­to­rzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL); Konferencja z okazji 30-lecia reaktywacji kierunku prawo na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (KUL, Lublin, 22 maja 2013 r. Organizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL); II Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kodeks Prawa Kanonicznego w badaniach młodych naukowców” (KUL, Lub­lin, 1 czerwca 2013 r. Organizatorzy: Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL, Instytut Prawa Kanonicznego KUL, Wydział Prawa Kanonicznego UKSW w War­szawie, Komisja Prawnicza Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Wydział Nauk Prawnych Towarzystwa Naukowego KUL, Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL); Kon­fe­rencja Naukowa, Walne Zebranie Sto­wa­rzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa KUL i spotkanie opłatkowe (KUL, Lublin, 14 grudnia 2013 r. Or­ganizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Kon­stytucyjnego KUL); III Ogól­no­polska Konferencja Naukowa „Kodeks Prawa Ka­nonicznego w badaniach mło­dych naukowców” (KUL, Lublin, 7 czerwca 2014 r. Organizatorzy: Katedra Ko­ścielnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL, Komisja Prawnicza Pol­skiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Stowarzyszenie Absolwentów i Przy­ja­ciół Wydziału Prawa KUL, Stowarzyszenie Kanonistów Pol­skich, Wydział Nauk Prawnych Towarzystwa Naukowego KUL, Wydział Prawa Ka­nonicznego Uni­wersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie); Kon­fe­rencja Nauko­wa, Walne Zebranie Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa KUL i spotkanie opłatkowe (KUL, Lublin, 13 grudnia 2014 r. Orga­nizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Katedra Ko­ścielnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL); Międzynarodowa Kon­fe­rencja Naukowa „Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo z okazji 50-lecia pracy naukowej ks. prof. Józefa Krukowskiego” (KUL, Lublin, 27 stycznia 2015 r. Organizatorzy: Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Admi­nistracji KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL, Komisja Prawnicza Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Stowarzyszenie Kanonistów Pol­skich, Wydział Nauk Prawnych Towarzystwa Naukowego KUL); IV Ogólno­polska Konferencja Naukowa „Kodeks Prawa Kanonicznego w badaniach mło­dych na­u­kowców” (KUL, Lublin, 6 czerwca 2015 r. Organizatorzy: Katedra Ko­ścielnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL, Komisja Prawnicza Pol­skiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Stowarzyszenie Absolwentów i Przy­ja­ciół Wydziału Pra­wa KUL, Stowarzyszenie Kanonistów Polskich, Wydział Nauk Prawnych Towa­rzystwa Naukowego KUL); Konferencja Naukowa, Walne Ze­branie Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL i spot­ka­nie opłatkowe (KUL, Lub­lin, 19 grudnia 2015 r. Organizatorzy: Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL); V Ogólnopolska Konferencja Naukowa pod patronatem Jego Ekscelencji Biskupa Artura Mizińskiego Sekretarza Gene­ralnego Konferencji Episkopatu Pol­ski „Kodeks Prawa Kanonicznego w bada­niach młodych naukowców” (KUL, Lub­lin, 4 czerwca 2016 r. Organizatorzy: Katedra Kościelnego Prawa Publicznego i Konstytucyjnego KUL, Komisja Prawnicza Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Stowarzyszenie Absol­wentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL, Sto­warzyszenie Kanonistów Pol­skich, Wydział Nauk Prawnych Towarzystwa Nauko­wego KUL)[15].

2.4.3. Kurs na aplikacje prawnicze

Stowarzyszenie realizuje swoje cele również „poprzez organi­zo­wa­nie i prowadzenie różnego rodzaju szkoleń, wykładów, odczytów, konferencji i kursów” (Statut, art. 3 § 1 pkt c). Dlatego też decyzją Zarządu SAWP KUL w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II od 2011 r. organizowany jest kurs przygotowujący do eg­za­minów wstępnych na aplikacje prawnicze. Szkolenie to zostało prze­prowadzone już sześciokrotne[16]. Od 2013 r. współorganizatorem szkolenia jest Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL. Celem kursu jest powtórzenie i rozszerzenie dotychczas zdo­bytej wiedzy, niezbędnej do przystąpienia do egzaminu aplikacyjnego i uzyskanie pozytywnego wyniku. W kursie mogą brać udział zarów­no studenci V roku prawa, jak i ab­solwenci studiów prawniczych za­interesowani przystąpieniem do eg­zaminów wstępnych na aplikacje: ogólną, adwokacką, radcowską, no­tarialną i komorniczą. Zajęcia pro­wadzone są na wysokim poziomie merytorycznym i dydaktycznym przez praktyków oraz nauczycieli akademickich. Szkolenie kończy się próbnym egzaminem przy­goto­wanym zgodnie z wytycznymi Ministra Sprawiedliwości. Każdego ro­ku, ponad 80% uczestników kursu pozytywnie zdaje egzamin wstę­p­ny na wybraną przez siebie aplikację.

2.4.4. Sporządzanie opinii prawnych

Członkowie Stowarzyszenia, reprezentując środowisko prawnicze, sporządzają także opinie prawne (Statut, art. 3 § 2), zarówno w zakre­sie prawa, jak i prawa kanonicznego, szczególnie dotyczące ukazania ciągłości osób prawnych. Potrzeba dalszej pracy nad pogłębianiem świadomości prawnej istnieje z uwagi na fakt dynamiki rozwoju pra­wa stanowionego. Dlatego też Stowarzyszenie powinno dążyć do po­szukiwania prawdy, jej poznawania i według niej kształtowania życia poszczególnych członków SAWP KUL na wszystkich jego płasz­czy­znach[17].

Wnioski

Reasumując powyższą analizę powstania, a także bieżącej dzia­łal­ności Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Ka­tolickiego Uniwersytetu Lubelskiego należy wyciągnąć następujące wnioski:

1. Potrzeba utworzenia Stowarzyszenia uwidoczniła się przede wszystkim wśród absolwentów prawa i administracji, wzorowana na istniejącym od 1991 r. Stowarzyszeniu Kanonistów Polskich, które to z inicjatywy Prezesa SKP utworzyło Komitet Założycielski SAWP KUL.

2. Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (od 2009 r. Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego) zostało zarejestrowane w dniu 7 kwietnia 2006 r., natomiast podczas I Walnego Zebrania, 20 maja 2006 r., został wybrany Zarząd i Ko­mi­sja Rewizyjna.

3. Obowiązujący Statut Stowarzyszenia został uchwalony przez Walne Zgromadzenie 29 września 2009 r.

4. Aktualnie SAWP KUL liczy 355 członków z kraju i zagranicy.

5. Organami Stowarzyszenia są: Walne Zebranie, Zarząd i Komisja Rewizyjna.

6. Głównymi celami Stowarzyszenia są: integrowanie i promo­wa­nie absolwentów Wydziału Prawa KUL; wszechstronne wspieranie macierzystego Wydziału Prawa KUL; oraz cele edukacyjne, naukowe, informacyjne i popularyzacyjne.

7. Realizacja statutowych celów Stowarzyszenia uwidacznia się przede wszystkim poprzez wydawanie „Biuletynu SAWP KUL”, zor­ganizowanie 23 konferencji naukowych, przeprowadzenie sześcio­krotnie kursu przygotowującego do egzaminów wstępnych na ap­lika­cje prawnicze, a także sporządzanie opinii prawnych z zakresu za­rów­no prawa, jak i prawa kanonicznego.

8. Głównym sukcesem Stowarzyszenia jest nie tylko to, że istnieje, ale również to, że się rozwija, realizuje większość celów statutowych i wzrasta liczba jego członków.

9. Mając na względzie powyższe, członkowie Stowarzyszenia nie mogą poprzestać tylko na świętowaniu dotychczasowych osiągnięć, ale mają obowiązek realnie oceniać rzeczywistość i myśleć, jak udo­skonalić swoją dotychczasową, 10-letnią działalność, aby najlepiej w przyszłości realizować wszystkie cele statutowe.

Bibliografia

Źródła prawa

Członkowie Stowarzyszenia. I. Komitet Założycielski, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 13-14.

Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 grudnia 2015 r. w spra­wie wykazu czasopism naukowych wraz z liczbą punktów przyznawanych za pub­li­ka­cję w tych czasopismach, w: http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2015_12/ e4528e6ed1444ff7ed22811ab36470d8.pdf [dostęp: 3.11.2016].

Propozycje Zarządu dotyczące zmian w Statucie SAWP KUL, „Biuletyn Stowa­rzy­szenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubel­skiego” 4 (2009), s. 5.

Protokół Nr 1/2006 z Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego odbytego w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w dniu 20.05.2006 r., „Biuletyn Stowarzyszenia Ab­solwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 25-30.

Protokół Nr 1/2015 z Walnego Zebrania Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego odbytego w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w dniu  19.12.2015 r., w: Archiwum SAWP KUL.

Statut Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa KUL, „Biuletyn Stowa­rzy­szenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubel­skiego” 1 (2006), s. 6-12.

Statut Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa KUL. Tekst jednolity uchwalony przez Walne Zgromadzenie 19 grudnia 2006 r., „Biuletyn Stowarzyszenia Ab­solwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 2 (2007), s. 5-12.

Statut Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL. Tekst jed­no­lity uchwalony przez Walne Zgromadzenie 29 września 2009 r., „Biuletyn Sto­warzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 5 (2010), s. 16-22.

Literatura

Lewicka, Mariola. 2011. „Sprawozdanie z kursu przygotowawczego do eg­zaminów na aplikacje prawnicze.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 7:23-24.

Romanko, Agnieszka. 2012. „Sprawozdanie z kursu przygotowującego do egzaminów na aplikacje prawnicze. Lublin, 18 lutego – 22 kwietnia 2012 roku.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Kato­lickiego Uniwersytetu Lubelskiego 9:22-24.

Romanko, Agnieszka. 2013. „Sprawozdanie z kursu przygotowującego do egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze. Lublin, 23 lutego – 21 kwietnia 2013 roku.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 10:7-8.

Romanko, Agnieszka. 2016. „Sprawozdanie z Walnego Zebrania Stowarzy­szenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwer­sytetu Lubelskiego.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego t. XI, 13 (1):9-12.

Sitarz, Mirosław. 2006. „Geneza, struktura i cele Stowarzyszenia Absol­wen­tów Wydziału Prawa KUL.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1:37-44.

Sitarz, Mirosław. 2014. „Kurs przygotowujący do egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 11 (1):97-99.

Wilk, Stanisław. 2006. „Słowo Ks. Prof. Stanisława Wilka Rektora KUL.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1:34-36.

„Wykaz konferencji Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.” Zestawiła M. Sawa, w: http://www.kul.pl/wykaz-konferencji-sawp,art_69348.html [dostęp: 3.11.2016].

Zając, Paweł. 2015. „Kurs przygotowujący do egzaminów na aplikacje prawnicze.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 12 (1):115-116.

Zając, Paweł. 2016. „Kurs przygotowujący do egzaminów na aplikacje prawnicze.” Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 13 (1):95-96.

 

10 lat istnienia Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół

Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Streszczenie

Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lu­belskiego (Societas Alumnorum Facultatis Iuris Catholicae Universitatis Lublinensis) formal­ną działalność rozpoczęło w 2006 r. Od 2009 r. Stowarzyszenie działa pod nazwą „Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uni­wer­sy­tetu Lubelskiego” (Societas Alumnorum et Amicorum Facultatis Iuris Catholicae Universi­ta­tis Lublinensis). Celami Stowarzyszenia są: 1) integrowanie i promowanie absol­wen­tów Wydziału Prawa KUL; 2) wszechstronne wspieranie macierzystego Wydziału Prawa KUL; 3) cele edukacyjne, naukowe, informacyjne i popularyzacyjne.

Słowa kluczowe: konferencja naukowa, integracja, promocja, wsparcie

 

10 Years of Existence of the Association of Alumni and Friends

of the Faculty of Law of the Catholic University of Lublin

Summary

The Association of Alumni of the Faculty of Law of the Catholic University of Lublin (Societas Alumnorum Facultatis Iuris Catholicae Universitatis Lublinensis) for­mally started in 2006. From 2009 the Association operates under the name “The Association of Alumni and Friends of the Faculty of Law of the Catholic Uni­ver­sity of Lublin” (Societas Alumnorum et Amicorum Facultatis Iuris Catholicae Universitatis Lublinensis). Among its objectives, there are: 1) integration and promotion the alum­ni of all majors of the Faculty of Law; 2) its comprehensive support; 3) edu­ca­tio­nal, academic, information and popularization purposes.

Key words: scientific conference, integration, promotion, support

Information about Author: Rev. Mirosław Sitarz, J.C.D., Professor, Head of the Department of Public and Constitutional Church Law, Faculty of Law, Ca­non Law and Administration at the John Paul II Catholic University of Lublin, Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, Poland, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.



[1] M. Sitarz, Geneza, struktura i cele Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa KUL, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uni­wer­sy­tetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 44.

[2] S. Wilk, Słowo Ks. Prof. Stanisława Wilka Rektora KUL, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 35.

[3] W skład Komitetu Założycielskiego weszli: Leszek Adamowicz, Wiesław Bar, Czesław Bielec, Ludwik Brzostowski, Paweł Cichosz, Tadeusz Dąbski, Antoni Dębiński, Kamila Donica, Marian Feduš, Waldemar Gałązka, Zygmunt Gil, Ed­ward Górecki, Marta Greszata, Robert Guz, Zbigniew Jaworski, Wiesław Kac­przyk, Piotr Kasprzyk, Emilia Kłodawska, Andrzej Kłódka, Józef Krawczyk, Jó­zef Krukowski, Grzegorz Łukawski, Józef Marčin, Henryk Misztal, Krzysztof Orzeszyna, Kazimierz Ostaszewski, Mikołaj Pawlak, Stanisław Paździor, Joanna Piwowarczyk, Krzysztof Podgórski, Piotr Pogonowski, Agnieszka Pyszny, Halina Radczak, Józef Sądej, Zofia Scedro, Mirosław Sitarz, Justyna Sokołowska, Jan Szubka, Andrzej Szymański, Anna Urban, Justyna Wasiak, Katarzyna Zdonek, Grzegorz Żmij, Tadeusz Żurek. Zob. Członkowie Stowarzyszenia. I. Komitet Zało­ży­cielski, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 13-14. Pierwotna wersja Statutu została opracowana przez ks. dr. M. Sitarza i mgr. lic. P. Cichosza, a następnie zaak­cep­towana przez ks. prof. J. Krukowskiego. Zob.: Statut Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa KUL, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 6-12; Statut Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa KUL. Tekst jednolity uchwalony przez Walne Zgromadzenie 19 grudnia 2006 r., „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Ka­tolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 2 (2007), s. 5-12.

[4] Sitarz, Geneza, struktura i cele Stowarzyszenia, s. 37-38.

[5] W skład Zarządu zostali wybrani: J. Krukowski – przewodniczący; A. Dębiński – wiceprzewodniczący; M. Sitarz – sekretarz; P. Cichosz – skarbnik; Tomasz Sie­niow, Szymon Milczanowki i Tadeusz Flis – członkowie Zarządu. Zob. Protokół Nr 1/2006 z Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego odbytego w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w dniu 20.05.2006 r., „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 1 (2006), s. 29.

[6] W skład Komisji Rewizyjnej zostali wybrani: W. Bar, Magdalena Ostapczuk i K. Ostaszewski. Zob. Protokół Nr 1/2006 z Walnego Zebrania, s. 30.

[7] Propozycje Zarządu dotyczące zmian w Statucie SAWP KUL, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 4 (2009), s. 5.

[8] Wersja znowelizowana, opracowana przez mec. T. Flisa: Statut Stowarzyszenia Ab­solwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL. Tekst jednolity uchwalony przez Walne Zgro­madzenie 29 września 2009 r. [dalej cyt.: Statut], „Biuletyn Stowarzyszenia Absol­wentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 5 (2010), s. 16-22.

[9] Na temat praw i obowiązków członków zwyczajnych zob.: Statut, art. 5 § 2. Sze­rzej zob.: Sitarz, Geneza, struktura i cele Stowarzyszenia, s. 40.

[10] W 2010 r. została również powołana Rada ds. Ekonomicznych w składzie: Jerzy Kuś – koordynator, Jacek Jaroszyński, Piotr Kaniowski, Tadeusz Olczak, An­drzej Spratek.

[11] Do kompetencji Walnego Zebrania należy: uchwalanie zmian Statutu Sto­warzy­szenia, wybór Przewodniczącego Stowarzyszenia oraz pozostałych członków Za­rządu i Komisji Rewizyjnej, uchwalanie składki członkowskiej, uchwalanie rocz­nego planu pracy i budżetu, dokonywanie oceny działalności Zarządu, realizacji planu pracy i budżetu, rozpatrywanie sprawozdania i wniosków Komisji Rewi­zyj­nej dotyczących działalności Zarządu za okres sprawozdawczy, zatwierdzanie sprawozdania z działalności Zarządu, udzielanie absolutorium władzom Stowa­rzyszenia (Statut, art. 8 § 4).

[12] Protokół Nr 1/2015 z Walnego Zebrania Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego odbytego w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w dniu  19.12.2015 r., w: Archiwum SAWP KUL; A. Ro­manko, Sprawozdanie z Walnego Zebrania Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, „Biuletyn Stowarzyszenia Absol­wentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” t. XI, 13 (1) 2016, s. 9-12.

[13] Sitarz, Geneza, struktura i cele Stowarzyszenia, s. 42-43.

[14] Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych wraz z liczbą punktów przyznawanych za publikację w tych czasopismach, w: http://www.nauka.gov.pl/g2/oryginal/2015_12/e4528e6ed1444 ff7ed22811ab36470d8.pdf [dostęp: 3.11.2016].

[15] Zob. Wykaz konferencji Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Ka­to­lickiego Uni­wer­sytetu Lubelskiego, zestawiła M. Sawa, w: http://www.kul.pl/wykaz-konferencji-sawp,art_69348.html [dostęp: 3.11.2016].

[16] 24.02.2011-7.05.2011 r.; 18.02.2012-22.04.2012 r.; 23.02.2013-21.04.2013 r.; 22.02.2014-27.04.2014 r.; 21.02.2015-26.04.2015 r.; 20.02.2016-24.04.2016 r. Sze­rzej zob.: M. Lewicka, Sprawozdanie z kursu przygotowawczego do egzaminów na aplika­cje prawnicze, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 7 (2011), s. 23-24; A. Romanko, Spra­wo­zdanie z kursu przygotowującego do egzaminów na aplikacje prawnicze. Lublin, 18 lutego – 22 kwietnia 2012 roku, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wy­działu Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 9 (2012), s. 22-24; Taż, Sprawozdanie z kursu przygotowującego do egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze. Lublin, 23 lutego – 21 kwietnia 2013 roku, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 10 (2013), s. 7-8; M. Sitarz, Kurs przygotowujący do egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Kato­lic­kie­go Uniwersytetu Lubelskiego” t. IX, 11 (1) 2014, s. 97-99; P. Zając, Kurs przygo­to­wujący do egzaminów na aplikacje prawnicze, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” t. X, 12 (1) 2015, s. 115-116; Tenże, Kurs przygotowujący do egzaminów na aplikacje prawnicze, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolic­kie­go Uniwersytetu Lubelskiego” t. XI, 13 (1) 2016, s. 95-96.

[17] Sitarz, Geneza, struktura i cele Stowarzyszenia, s. 43.

Zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych[1], co do zasady nie można przetwarzać danych szczególnie chronionych (tzw. wraż­li­wych) ujawniających przekonania religijne czy przynależność wy­znaniową (art. 27 ust. 1 o.d.o.)[2]. W odniesieniu do Kościoła Ka­to­lickiego przetwarzanie tych danych jest dopuszczalne w sytuacji, w której jest to niezbędne do wykonania statutowych zadań Kościoła, pod warunkiem, że dotyczy wyłącznie Jego członków albo osób utrzymujących z nim stałe kontakty w związku z ich działalnością i zapewnione są pełne gwarancje ochrony przetwarzanych danych (art. 27 ust. 2 pkt 4 o.d.o.). Na podstawie art. 43 ust. 2 o.d.o., wy­łą­czona jest ingerencja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Oso­bowych w odniesieniu do zbioru danych osób należących do Ko­ścioła[3].

Powyższe regulacje ustawowe dotyczące kompetencji organu och­rony danych osobowych w odniesieniu do danych przetwarzanych przez Kościół Katolicki, spowodowały rozbieżne stanowiska w orze­cznictwie sądów administracyjnych[4]. Według pierwszego, władcze ingerencje organu są wyłączone względem danych przetwarzanych przez Kościół. Zgodnie z drugim poglądem, powyższych przepisów ustawy nie można interpretować rozszerzająco[5] i organ ochrony da­nych osobowych może ingerować w kwestie przetwarzania danych przez Kościół Katolicki. Dlatego też celem artykułu będzie prze­ana­li­zowanie wybranego orzecznictwa w zakresie uprawnień Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do kontroli danych prze­twarzanych przez Kościół Katolicki, a także próba dokonania oceny jego zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej[6], Konkordatem mię­dzy Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską[7] oraz z ustawą o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej[8].

1. Ograniczenie uprawnień Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

W judykaturze dominuje pogląd, zgodnie z którym uprawnienia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych są ograniczone w odniesieniu do danych osobowych przetwarzanych przez Kościół Katolicki z uwagi na art. 43 ust. 1 pkt 3 i art. 43 ust. 2 o.d.o.

1.1. Niedopuszczalność merytorycznej ingerencji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2016 r. stwierdził, że Generalny Inspektor Danych Osobowych, „z mocy wy­raźnego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych art. 43 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 u.o.d.o., który to przepis jest prawem po­wszech­nie obowiązującym i organy administracji oraz sądy administracyjne są obowiązane do jego przestrzegania i stosowania”, nie jest – w od­niesieniu do zbiorów danych osób należących do Kościoła Kato­lic­kiego – władny do wydawania decyzji administracyjnych i rozpatry­wania skarg w sprawach wykonania powszechnie obowiązujących przepisów o ochronie danych osobowych i nakazywania w drodze de­cyzji administracyjnej przywrócenia stanu zgodnego z prawem, w szczególności poprzez usunięcie uchybień, uzupełnienie, uaktual­nienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych oso­bowych, zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, zabezpieczenie danych lub prze­ka­zanie ich innym podmiotom, usunięcie danych osobowych. Zdaniem Sądu, ustawodawca w art. 43 ust. 2 o.d.o. „wyłączył władczą inge­ren­cję GIODO w odniesieniu do zbiorów danych osób należących do kościoła. Powyższe oznacza (…), że obowiązkowi kościoła lub związ­ku wyznaniowego uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania danych, czasowego lub stałego wstrzymania przetwarzania kwestionowanych danych lub ich usunięcia ze zbioru w wypadku rzeczywiście uza­sad­nionego żądania członka kościoła lub związku nie towarzyszy żadna ustawowa sankcja, mogąca wymusić takie zachowanie”[9]. Wyłączenie uprawnień decyzyjnych Generalnego Inspektora, dokonane przez ustawodawcę w art. 43 ust. 2 o.d.o., w odniesieniu do zbiorów za­wie­rających informacje niejawne i dotyczące danych osobowych człon­ków Kościoła przetwarzanych na potrzeby tego Kościoła, jest pra­wem powszechnie obowiązującym i organy administracji oraz sądy administracyjne, są obowiązane do jego przestrzegania i stosowania[10].

Należy podkreślić, że podobne stanowisko zajął Generalny In­spektor, który w odpowiedzi na skierowane pod jego adresem pytanie o to, czy może kontrolować zbiory danych osobowych prowadzone przez Kościół, zawierające dane osobowe członków Kościoła, odpo­wiedział przecząco, ponieważ ustawa ogranicza uprawnienia General­nego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w stosunku do takich zbiorów[11].

Wewnętrzna relacja między Kościołem a wiernym będącym Jego członkiem, jest wyłączona spod właściwości Generalnego Inspektora jako organu władzy publicznej[12]. Dlatego też organ ochrony nie może np. przeprowadzać czynności kontrolnych w pomieszczeniach parafii oraz dokonywać wglądu do dokumentacji parafialnej, a także wyda­wać merytorycznego rozstrzygnięcia (w formie decyzji administra­cyjnej) w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych parafian[13].

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Kościół Katolicki rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami. W konsekwencji wyłączenie władczych kompetencji Generalnego In­spektora w odniesieniu do danych przetwarzanych przez Kościół Ka­tolicki wynika nie tylko z art. 43 ust. 2 o.d.o., ale także z autonomii Kościoła przyznanej w Konstytucji RP (art. 25 ust. 3 i 4)[14], Kon­kor­dacie (art. 1 i 5)[15] i w ustawie o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 i 3)[16]. Sąd wskazał na normatywny wpływ źródeł prawa kanonicznego na krajowy porządek prawny, zwłaszcza w sferach, regulowanych już prawem wewnętrznym[17]. Przetwarzanie przez Kościół Katolicki danych osobowych swoich członków w relacji wewnętrznej nie podlega kognicji państwowej[18]. Kościół Katolicki aktualizuje dane osobowe swoich członków, nato­miast Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie ma up­rawnień do wydania decyzji administracyjnej w zakresie zmiany da­nych przez Kościół Katolicki[19]. Organ ochrony danych osobowych nie może badać legalności przetwarzania danych osobowych osób na­leżących do Kościoła Katolickiego, przetwarzanych na potrzeby tego Kościoła[20].

1.2. Brak możliwości podjęcia przez Generalnego Inspektora działań władczych względem osób, które wystąpiły z Kościoła Katolickiego

Kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobo­wych wyłączone są również w odniesieniu do danych osób, które wy­stąpiły z Kościoła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnił, że zbiór danych obejmuje swoim zakresem wiele danych o charakterze osobowym, należących do wielu osób. Dlatego też nie ma znaczenia fakt wystąpienia z Kościoła, ponieważ ustawodawca nie odnosi się do danych jednostkowych, ale do zbioru danych. Dane osobowe takiej osoby zamieszczone zostały w zbiorze danych, do­ty­czących osób należących do Kościoła Katolickiego[21]. Takie stano­wi­sko potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny, podnosząc, że zgodnie z art. 12 o.d.o. Generalny Inspektor nie jest organem kompetentnym do dokonywania oceny skuteczności wystąpienia z Kościoła, ponieważ dokonywanie tego rodzaju ocen stanowi wew­nętrzną sprawę Kościoła[22].

Zgodnie z art. 14 pkt 2 o.d.o., organ ochrony danych osobowych w celu przeprowadzenia kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, a także wydawania de­cyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, ma prawo jedynie żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywać i przesłu­chi­wać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Zarówno Naczelny Sąd Administracyjny[23], jak i Wojewódzki Sąd Ad­ministracyjny w Warszawie[24] stwierdził, że za prawidłowe należy uz­nać działanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który swoją aktywność ograniczył do czynności wskazanych w art. 14 pkt 2 o.d.o.

2. Kompetencje władcze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

Kompetencje władcze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych względem danych osobowych przetwarzanych przez Ko­ściół Katolicki dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy osoba, której dane są przetwarzane przez Kościół Katolicki, wystąpiła z Ko­ścioła. Jeżeli organ stwierdzi, że taka sytuacja miała miejsce, wówczas – zdaniem sądów administracyjnych – nie znajdują zastosowania og­raniczenia przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 3 i art. 43 ust. 2 o.d.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że wyłą­czenie uprawnień Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobo­wych dotyczy wyłącznie danych osób należących do Kościoła Kato­lickiego, przetwarzanych na Jego potrzeby. W konsekwencji – zda­niem Sądu – w sytuacji, gdy są to dane dotyczące osób nienależących do Kościoła, a więc inne niż wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 3 o.d.o. – ustawa znajduje do nich pełne zastosowanie[25]. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że ocena skuteczności oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego jest obowiązkiem organu och­rony danych osobowych (a także wojewódzkiego sądu administra­cyjnego) z uwagi na art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 o.d.o.[26] W innym wyroku, Sąd stwierdził, że dane osób nienależących do Ko­ścioła tworzą zbiór odrębny, nawet jeśli dane są przetwarzane na po­trzeby Kościoła i jeśli są zgromadzone na materialnych nośnikach da­nych zawierających zarówno dane osób należących, jak i osób nie­na­leżących do Kościoła. Okolicznością przesądzającą o zakwalifiko­wa­niu danych do jednego ze zbiorów jest rzeczywista przynależność lub brak przynależności osoby, o której dane chodzi, do Kościoła[27].

Naczelny Sąd Administracyjny zajął dwa stanowiska w kwestii us­talenia, czy miało miejsce wystąpienie z Kościoła. Według pierwsze­go, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ma obowią­zek zbadać, czy ocena skutków wystąpienia z Kościoła ma być do­ko­nana według przepisów prawa kościelnego. Dlatego powinien przede wszystkim ustalić, czy wnioskodawca dopełnił przepisów prawa wy­znaniowego w zakresie wystąpienia z Kościoła Katolickiego. Ustale­nie tego faktu ma być podstawą do ewentualnych dalszych działań In­spektora. Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądził, czy organ ochrony powinien przeprowadzić postępowanie kontrolne w zakresie przetwarzania przez Kościół Katolicki danych wnioskodawcy[28]. Wed­ług drugiego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po­winien rozważyć, czy skuteczność oświadczenia woli ma być oceniana według przepisów prawa cywilnego[29].

Wnioski

Z przeprowadzonej analizy orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego uprawnień Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w odniesieniu do danych przetwarzanych przez Kościół Katolicki, należy wyciągnąć następujące wnioski:

1. Dane ujawniające przekonania religijne lub przynależność wy­znaniową ustawodawca zalicza do tzw. danych wrażliwych, które pod­legają szczególnej ochronie. Dlatego też kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych względem zbioru danych osób należących do Kościoła Katolickiego są ograniczone.

2. W judykaturze zostały wypracowane dwa odmienne stanowiska odnośnie do uprawnień Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w kwestii przetwarzania danych dotyczących członków Kościoła. Zgodnie z pierwszym poglądem, jakiekolwiek władcze in­gerencje organu ochrony są wyłączone względem tych danych. Dla­te­go też nie ma znaczenia fakt wystąpienia z Kościoła, ponieważ us­ta­wodawca traktuje o zbiorze danych osób należących do Kościoła, a nie o danych jednostkowych. Według drugiego poglądu, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych może stwierdzić, czy ktoś jest członkiem Kościoła, czy nie. W konsekwencji, niektóre sądy ad­ministracyjne stwierdziły, że należy wyróżnić dwa zbiory danych, tj. zbiór osób należących do Kościoła i zbiór osób nienależących do Kościoła.

3. Ingerencja Generalnego Inspektora w przetwarzanie danych osobowych członków Kościoła, jest sprzeczna nie tylko z art. 43 ust. 2 o.d.o., ale także z autonomią Kościoła przyznaną w art. 25 ust. 3 i 4 Konstytucji RP, art. 1 i 5 Konkordatu oraz w art. 2 i 3 ustawy o sto­sun­ku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Bibliografia

Źródła prawa

Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus (25.01.1983), AAS 75 (1983), pars II, s. 1-317; tekst polski w: Kodeks Prawa Kano­nicz­ne­go, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu, Poznań: Pallottinum, 1984.

Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wystąpień z Kościoła oraz powrotu do wspólnoty Kościoła (7.10.2015), „Akta Konferencji Episkopatu Polski” 27 (2015), s. 101-104. 

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Decyzja z 16 maja 2016 r. umarzająca postępowanie w sprawie odmowy uaktualnienia da­nych osobowych Skarżącego przez Proboszcza Parafii, DOLIS/DEC-361/16/42223,42228, w: http://www.giodo.gov.pl/280/id_art/9419/j/pl/ [dostęp: 4.11.2016].

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski, Instrukcja dotycząca ochrony danych osobowych w działalności Kościoła Katolickiego w Polsce (23.09.2009), w: Ochrona danych osobowych w działalności Kościoła Katolickiego w Polsce. Instrukcja opracowana przez Ge­ne­ralnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz Sekretariat Konferencji Epis­kopatu Polski, Warszawa [brak inf. o wydawcy], 2009, s. 3-11.

Konferencja Episkopatu Polski, Zasady postępowania w sprawie formalnego aktu wystąpienia z Kościoła (27.09.2008), w: Ustrój hierarchiczny Kościoła. Wybór źródeł 2, red. i oprac. M. Sitarz, A. Romanko, U. Wasilewicz [i in.], Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2013, s. 704-708.

Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisany w War­sza­wie dnia 28 lipca 1993 r., Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.

Papieska Rada Tekstów Prawnych, Actus formalis defectionis ab Ecclesia catholica (13.03.2006), Prot. N. 10279/2006, „Communicationes” 38 (2006), s. 170-172.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rze­czypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2013 r., poz. 1169 z późn. zm.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, Dz. U. z 2016 r., poz. 922.

Orzecznictwo

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 897/12.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2235/11.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2767/11.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 579/15.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1466/15.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/15.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1426/09.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 paź­dziernika 2013 r., sygn. akt I OSK 129/13.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 paź­dziernika 2013 r., sygn. akt I OSK 1339/13.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 paź­dziernika 2013 r., sygn. akt I OSK 1487/12.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 paź­dziernika 2013 r., sygn. akt I OSK 2541/12.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 paź­dziernika 2013 r., sygn. akt I OSK 1520/13.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 932/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 644/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 mar­ca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 32/13.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 mar­ca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2265/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 202/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 paź­dziernika 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 101/13.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lu­tego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1560/11.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2558/11.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1144/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 442/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2107/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2493/11.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lu­tego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2350/11.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 597/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 900/12.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2104/13.

Literatura

Barta Janusz, Paweł Fajgielski, i Ryszard Markiewicz. 2015. „Komentarz do art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych.” W Ochrona danych oso­bo­wych. Komentarz. Wyd. 6. Warszawa: LEX a Wolters Kluwer business.

„Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych może kontro­lo­wać zbiory danych osobowych prowadzone przez Kościół, zawierające dane osobowe członków Kościoła?.” http://www.giodo.gov.pl/318/ id_art/1715/j/pl/ [dostęp: 4.11.2016].

Sitarz, Mirosław. 2006. „Kartoteka parafialna.” W Leksykon Teologii Pasto­ral­nej, red. Ryszard Kamiński, Wiesław Przygoda, i Marek Fiałkowski, 335-336. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Sudak, Jan. 2013. Uprawnienie Generalnego Inspektora Danych Osobowych do kon­troli przetwarzania danych osobowych znajdujących się w zbiorach prowadzonych przez kościoły i związki wyznaniowe. LEX 189773.

 

Kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych dotyczące danych przetwarzanych przez Kościół Katolicki.
Przegląd orzecznictwa

Streszczenie

Nie można przetwarzać danych osobowych ujawniających przekonania religijne czy przynależność wyznaniową. Przetwarzanie danych ujawniających przekonania religijne czy przynależność wyznaniową nie stanowi naruszenia ustawy o ochronie da­nych osobowych, jeżeli jest to niezbędne do wykonania statutowych zadań Ko­ścioła Katolickiego i dotyczy wyłącznie członków Kościoła.

Słowa kluczowe: przetwarzanie danych, zbiór danych, administrator danych, za­bezpieczenie danych

 

The Competences of the Inspector General for Personal Data Protection concerning the Processing of Data by the Catholic Church.
Review of Case Law

Summary

The processing of personal data revealing the religious beliefs or religious shall be prohibited. Processing of the data revealing the religious beliefs or religious shall not constitute a breach of the Act on the Protection of Personal Data where processing is necessary for the purposes of carrying out the statutory objectives of the Catho­lic Church and provided that the processing relates solely to the members of the Church.

Key words: processing of data, data filing system, controller, security of data

Information about Author: Agnieszka Romanko, Ph.D., assistant, Department of Public and Constitutional Church Law, Faculty of Law, Canon Law and Ad­ministration at the John Paul II Catholic University of Lublin, Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, Poland, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.




[1] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, Dz. U. z 2016 r., poz. 922 [dalej cyt.: o.d.o.].

[2] Przetwarzanie danych oznacza jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w sys­te­mach informatycznych (art. 7 pkt 2 o.d.o.).

[3] Zbiorem danych jest każdy posiadający strukturę zestaw danych o charakterze osobowym, dostępnych według określonych kryteriów, niezależnie od tego, czy zestaw ten jest rozproszony lub podzielony funkcjonalnie (art. 7 pkt 1 o.d.o.). Ustawodawca stanowi, że Generalnemu Inspektorowi w odniesieniu do zbioru danych członków Kościoła nie przysługują następujące uprawnienia: wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania prze­pi­sów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 2 o.d.o.); wstępu, w godzinach od 6.00 do 22.00, za okazaniem imiennego upoważnienia i legitymacji służbowej, do pomieszczenia, w którym zlokalizowany jest zbiór danych, oraz pomieszczenia, w którym przetwarzane są dane poza zbiorem danych, i przeprowadzenia nie­zbędnych badań lub innych czynności kontrolnych w celu oceny zgodności prze­twarzania danych z ustawą (art. 14 pkt 1 o.d.o.); wglądu do wszelkich dokumen­tów i wszelkich danych mających bezpośredni związek z przedmiotem kontroli oraz sporządzania ich kopii; przeprowadzania oględzin urządzeń, nośników oraz systemów informatycznych służących do przetwarzania danych; zlecania sporzą­dzenia ekspertyz i opinii (art. 14 pkt 3-5 o.d.o.); a także uprawnienia dotyczące kontroli zgodności przetwarzanych danych z ustawą o ochronie danych oso­bo­wych (art. 15-18 o.d.o.).

[4] Zostało to podkreślone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Admi­ni­stra­cyj­nego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 579/15: „Z uzasad­nień wyroków NSA, które dotychczas (…) zostały wydane, wynika, że Sąd ten w aspekcie konieczności oceny zastosowania się GIODO do wyłączenia, o któ­rym mowa w art. 43 ust. 2 uodo, zalecał dokonanie oceny skutków oświadczenia woli o wystąpieniu z Kościoła i w tej kwestii prezentował dwa odmienne po­glą­dy”.

[5] J. Sudak, Uprawnienie Generalnego Inspektora Danych Osobowych do kontroli przetwa­rza­nia danych osobowych znajdujących się w zbiorach prowadzonych przez kościoły i związki wy­znaniowe, LEX 189773.

[6] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.

[7] Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r., Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318.

[8] Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczy­pospolitej Polskiej, Dz. U. z 2013 r., poz. 1169 z późn. zm.

[9] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2265/12.

[10] Sygn. akt I OSK 579/15.

[11] W uzasadnieniu stwierdził: „Kościół rzymsko-katolicki jest instytucją, której sy­tuacja prawna została uregulowana w Konstytucji RP, w umowie międzynaro­do­wej, jaką jest Konkordat oraz w ustawach, nad którymi umowa międzynarodowa ma pierwszeństwo. Przynależność do Kościoła opiera się na zasadach dobro­wol­ności, zaś wolność wyznania zagwarantowana jest w Konstytucji RP. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r o ochronie danych osobowych traktuje w sposób szcze­gólny dane, do których należą m.in. informacje ujawniające przekonania religijne lub przynależność wyznaniową, nie ingerując jednocześnie w konstytucyjną za­sa­dę wolności wyznaniowej. Stosownie do art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie (a więc zbieranie i przechowywanie) danych szczególnie chronionych (m.in. danych o przekonaniach religijnych, przynależ­no­ści wyznaniowej) jest dopuszczalne jeżeli jest to niezbędne m.in. do wykonywania statutowych zadań kościołów i innych związków wyznaniowych, pod warunkiem, że przetwarzanie danych dotyczy wyłącznie członków tych organizacji lub insty­tucji albo osób utrzymujących z nimi stałe kontakty w związku z ich działalnością i zapewnione są pełne gwarancje ochrony przetwarzanych danych. Na podstawie art. 43 ust. 2 w odniesieniu do zbiorów dotyczących osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego, o uregulowanej sytuacji prawnej, przetwa­rza­nych na potrzeby tego kościoła lub innego związku wyznaniowego, General­ne­mu Inspektorowi nie przysługują uprawnienia do ich kontroli, wydawania decyzji administracyjnych oraz rozpatrywania skarg”. Zob. Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych może kontrolować zbiory danych osobowych prowadzone przez Kościół, zawierające dane osobowe członków Kościoła?, w: http://www.giodo.gov.pl/318 /id_art/1715/j/pl/ [dostęp: 4.11.2016].

[12] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2493/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administra­cyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2558/11.

[13] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2350/11.

[14] „3. Stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej nie­za­leżności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra czło­wieka i dobra wspólnego. 4. Stosunki między Rzecząpospolitą Polską a Kościo­łem Katolickim określają umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy”.

[15] „Rzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzają, że Państwo i Kościół Katolicki są – każde w swej dziedzinie – niezależne i autonomiczne oraz zo­bo­wiązują się do pełnego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla rozwoju człowieka i dobra wspólnego” (art. 1). „Przestrze­ga­jąc prawa do wolności religijnej, Państwo zapewnia Kościołowi Katolickiemu, bez względu na obrządek, swobodne i publiczne pełnienie jego misji, łącznie z wykonywaniem jurysdykcji oraz zarządzaniem i administrowaniem jego sprawa­mi na podstawie prawa kanonicznego” (art. 5).

[16] „Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami” (art. 2). „1. Ustawa niniejsza określa zasady stosunku Państwa do Kościoła, w tym jego sy­tuację prawną i majątkową. 2. W sprawach odnoszących się do Kościoła, nie­ure­gulowanych niniejszą ustawą, stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy pra­wa, o ile nie są sprzeczne z wynikającymi z niej zasadami” (art. 3).

[17] Sygn. akt I OSK 1509/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 644/12; wyrok Wo­je­wódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 900/12.

[18] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2767/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2235/11.

[19] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1466/15.

[20] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2107/12.

[21] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 paź­dzier­ni­ka 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 442/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Ad­ministracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 202/12.

[22] Sygn. akt I OSK 579/15. W kwestii „wystąpienia z Kościoła” zob.: Papieska Ra­da Tekstów Prawnych, Actus formalis defectionis ab Ecclesia catholica (13.03.2006), Prot. N. 10279/2006, „Communicationes” 38 (2006), s. 170-172; Konferencja Episkopatu Polski, Zasady postępowania w sprawie formalnego aktu wystąpienia z Kościoła (27.09.2008), w: Ustrój hierarchiczny Kościoła. Wybór źródeł 2, red. i oprac. M. Sitarz, A. Romanko, U. Wasilewicz [i in.], Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2013, s. 704-708; Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wystąpień z Kościoła oraz powrotu do wspólnoty Kościoła (7.10.2015), „Akta Konferencji Episkopatu Pol­ski” 27 (2015), s. 101-104. 

[23] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1426/09.

[24] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1560/11; sygn. akt II SA/Wa 442/12.

[25] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1144/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Admini­stra­cyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 597/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 101/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA/Wa 2104/13) stwierdził, że zgodnie z art. 43 ust. 2 o.d.o., Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych nie przysługują uprawnienia określone w art. 12 pkt 2 o.d.o. w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 o.d.o., czyli danych dotyczących osób należących do Kościoła. Natomiast uprawnienia te przysługują organowi w odniesieniu do tej części zbiorów prowadzonych przez Kościół, która dotyczy osób nienależących do Kościoła. Okolicznością przesądzającą o zakwalifi­kowa­niu danych do jednego ze zbiorów jest rzeczywista przynależność lub brak przy­należności osoby, o której dane chodzi, do Kościoła.

[26] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 129/13.

[27] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 932/12. Komentatorzy art. 43 o.d.o. podkreślają, że powyższa wykładnia pozostaje w sprzeczności z art. 7 pkt 1 o.d.o. Nie można bowiem twierdzić, że jeżeli księga chrztów zawiera informacje o wystąpieniu z Kościoła, to oznacza, że stanowi ona dwa zbiory danych: 1) zbiór osób należących do Ko­ścioła i 2) zbiór osób nienależących do Kościoła. zob. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Komentarz do art. 43 ustawy o ochronie danych osobowych, w: Ochrona da­nych osobowych. Komentarz, wyd. 6., Warszawa: LEX a Wolters Kluwer business, 2015.

[28] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 897/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warsza­wie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1520/13. Osoba, która zwra­cała się do własnego proboszcza z oświadczeniem o wystąpieniu z Kościoła i z żądaniem wykreślenia jej danych z ksiąg parafialnych – wobec niespełnienia wymogów formalnych takiego wystąpienia – składała następnie wniosek do Ge­neralnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Większość wniosków Ge­neralny Inspektor umarzał uzasadniając to brakiem kompetencji do wydawania decyzji nakazujących aktualizację danych w księgach chrztu. Z art. 43 ust. 2 o.d.o. „wynika brak kompetencji GIODO do wydawania decyzji związanych z roz­pa­trywaniem skarg w zakresie danych osobowych przetwarzanych w zbiorach”. Zob. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Decyzja z 16 maja 2016 r. umarzająca postępowanie w sprawie odmowy uaktualnienia danych oso­bowych Skarżącego przez Proboszcza Parafii, DOLIS/DEC-361/16/42223, 42228, w: http://www.giodo.gov.pl/280/id_art/9419/j/pl/ [dostęp: 4.11.2016]. Proboszcz, będąc pasterzem własnym parafii [Codex Iuris Canonici auctoritate Ioan­nis Pauli PP. II promulgatus (25.01.1983), AAS 75 (1983), pars II, s. 1-317; tekst polski w: Kodeks Prawa Kanonicznego, przekład polski zatwierdzony przez Kon­fe­rencję Episkopatu, Poznań: Pallottinum, 1984, kan. 519] jest również admini­stra­torem danych osobowych, który będąc odpowiedzialnym za ich zabezpieczenie, decyduje o celach oraz środkach przetwarzania tych danych. Zob.: art. art. 7 pkt 4 o.d.o.; Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Sekretariat Kon­fe­rencji Episkopatu Polski, Instrukcja dotycząca ochrony danych osobowych w działalności Kościoła Katolickiego w Polsce (23.09.2009), w: Ochrona danych osobowych w działalności Kościoła Katolickiego w Polsce. Instrukcja opracowana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski, Warszawa [brak inf. o wydawcy], 2009, s. 3-11, pkt II.2; M. Sitarz, Kartoteka parafialna, w: Le­k­sykon Teo­logii Pastoralnej, red. R. Kamiński, W. Przygoda, M. Fiałkowski, Lublin: To­wa­rzystwo Naukowe KUL, 2006, s. 335-336. W odniesieniu do proboszcza, jako administratora danych, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł: „(…) nie jest też zasadne oparcie żądania wydania decyzji nakazującej proboszczowi parafii (…) naniesienie w księdze chrztu adnotacji [o wystąpieniu z Kościoła – A.R.]. Nie jest również uprawnione domaganie się od organu, by dokonał oceny, czy wystąpienie skarżącego z Kościoła było skuteczne czy też nie”. Zob. wyrok Wo­jewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 32/13.

[29] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1339/13; sygn. akt I OSK 129/13; wyrok Naczelnego Są­du Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2541/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1487/12.